ПРАВНА НАПОМЕНА:

Јавното претпријатие Службен весник на Република Македонија, ја подготвува и издава оваа електронска мрежна страница со цел подобро и поцелосно да се информира јавноста за легислативата во Република Македонија.

Доколку со користењето на нашата веб-страница забележите грешки, ве молиме да ни бидат предочени за да ги коригираме во рамките на нашите можности. Сепак, Јавното претпријатие Службен весник на Република Македонија не прифаќа одговорност во поглед на информациите од оваа страница.

Информациите за легислативата поставени на електронската мрежна (web-страница), пред сè се од општа природа и не се наменети за решавање на специфичните барања и проблеми на одредени физички или правни лица.

Информациите не се за професионален или правен совет (доколку ви требаат конкретни совети, секогаш треба да се консултирате со соодветно квалификуван професионалец).

Воедно, имајте предвид дека не може да се гарантира за документите кои се достапни преку оваа електронска мрежна страница (on-line).

Само прописите во Република Македонија објавени во печатена форма во „Службениот весник на Република Македонија“ се сметаат за автентични и правнообврзувачки.

Оваа клаузула, не е наменета за да се ограничи одговорноста на Јавното претпријатие Службен весник на Република Македонија,  за работите што не можат да бидат исклучени според закон.

Електронската мрежна страница (web-страницата) на Јавното претпријатие Службен весник на Република Македонија, заедно со своите 3 (три) дела – целини, е предмет на посебна заштита согласно со позитивните законски прописи во Република Македонија, а особено со Законот за заштита на авторското право и сродните права, и таа не смее да се користи за понатамошна комерцијална употреба, ниту пак, да биде предмет на каква било злоупотреба или нанесување на директна или индиректна штета на нејзиниот подготвувач – издавач, без пре­не­су­ва­ње на со­од­вет­но иск­лу­чи­во пра­во од под­го­тву­вачот – издавачот (ба­зи на по­да­то­ци со „суи ге­не­рис“ за­шти­та (член 134-в).

      Електронската мрежна страница (web-страницата) на Јавното претпријатие Службен весник на Република Македонија е составена од 3 (три) дела - целини:

1.     Јавна страница, на којашто сите заинтересирани може без надомест да ги добијат прописите од 2001 до 2009 година (односно од претходната година), соодветните податоци и информации поставени на неа или преку директен контакт со претпријатието на посочената контакт-електронска адреса.

2.     База на податоци, каде што корисниците може да пристапат до важечките и неважечките прописи и други акти, соодветно систематизирани од 1945 до денес, со надомест утврден од страна на Управниот одбор на претпријатието.

3.     Актуелните изданија на службеното гласило „Службен весник на Република Македонија“, од тековната година (2010), со надомест утврден од страна на Управниот одбор на претпријатието, по претходна согласност од страна на Владата на Република Македонија.

Одредби кои се однесуваат на заштитата на базите на податоци

 од

З А К О Н О Т

ЗА АВТОРСКОТО ПРАВО И СРОДНИТЕ ПРАВА

Член 7-а

Ба­за на по­да­то­ци во смис­ла на чле­нот 7 од овој за­кон е збир­ка од не­за­вис­ни ав­тор­ски де­ла, де­ла од на­род­но­то тво­реш­тво, дру­ги де­ла, по­да­то­ци или дру­ги ма­те­­ри­ја­ли по­дре­де­ни на сис­те­мат­ски или ме­то­ди­чен на­чин и кон ко­ја мо­же да се при­ста­пу­ва ин­ди­ви­ду­ал­но пре­ку еле­ктрон­ски средс­тва или на друг на­чин.

За­шти­та­та на ба­за­та на по­да­то­ци спо­ред овој за­кон не се од­не­су­ва на  комп­ју­тер­ски­те про­гра­ми што се ко­ри­стат за соз­да­ва­ње или за ра­бо­те­ње на ба­зи­те на по­да­то­ци со еле­ктрон­ски при­стап.

СРОДНИ ПРАВА

Оддел 1

Општи одредби

Член 104

Сродни права, во смисла на овој закон, се правата на ……. из­го­тву­ва­чи­те на ба­зи на по­да­то­ци) над нивните ...............изданија и ба­зи на по­да­то­ци (во натамошниот текст: предмети на сродни права) определени со овој закон.

Член 105

Одред­би­те од овој за­кон за де­ло­ви­те на автор­ско­то де­ло, за де­фи­ни­ци­и­те на ма­те­ри­јал­ни­те пра­ва, за прес­ме­ту­ва­ње на тра­е­ње­то на автор­ско­то пра­во, ка­ко и за пре­не­су­ва­ње на автор­ско­то пра­во, со­од­вет­но се при­ме­ну­ва­ат и на срод­ни­те пра­ва.

Одред­би­те од чле­но­ви­те 21-ѓ, 21-е, 21-ж, 21-з, 21-ѕ, 22, 23, 24, 25,  27 ста­во­ви 1 и 2, 28, 29, 30-а, 32, 33, 34, 34-а, 35, 36, 37, 40, 40-а, 41 и 41-а на овој за­кон  се при­ме­ну­ва­ат во обем и во слу­чаи со­од­вет­но на од­дел­ни ви­до­ви срод­ни пра­ва.

Огра­ни­чу­ва­ње­то на ма­те­ри­јал­ни­те пра­ва на из­го­тву­ва­чи­те на ба­зи­те на по­да­то­ци со “суи ге­не­рис” се вр­ши за­шти­та спо­ред чле­нот 134-д на овој за­кон.

По­дод­дел 7

Пра­ва на из­го­тву­ва­чи  на ба­зи на

по­да­то­ци со “суи  ге­не­рис”  заш­ти­та

Член 134-а

Из­го­тву­ва­чот на ба­за­та на по­да­то­ци има пра­во да го спре­чи из­вле­ку­ва­ње­то  и/или по­втор­но­то ко­ри­сте­ње на це­ли­на­та или бит­ни­те де­ло­ви на ба­за­та на по­да­то­ци, до­кол­ку пре­зен­ти­ра де­ка из­вр­шил ква­ли­та­тив­но и/или кван­ти­та­тив­но суш­тин­ско вло­жу­ва­ње во при­би­ра­ње,  ве­ри­фи­ка­ци­ја или пре­зен­та­ци­ја на неј­зи­­на­та со­др­жи­на (во на­та­мош­ни­от текст:  “суи ге­не­рис” за­шти­та).

“Суи ге­не­рис” за­шти­та­та се при­ме­ну­ва не­за­вис­но од тоа да­ли ба­за­та на по­да­то­ци или неј­зи­ни­те со­став­ни де­ло­ви ужи­ва­ат автор­ско-прав­на заш­ти­та спо­ред овој за­кон или спо­ред дру­ги про­пи­си.

“Суи ге­не­рис” за­шти­та­та ќе се при­ме­ну­ва без да се по­вре­дат пос­тој­ни­те пра­ва во од­нос на со­др­жи­на­та на ба­за­та на по­да­то­ци.

Член 134-б

“Суи ге­не­рис” за­шти­та­та на ба­за­та на по­да­то­ци ја оп­фа­ќа:

- це­ла­та со­др­жи­на на ба­за­та на по­да­то­ци;

- су­штин­ски­те де­ло­ви од неј­зи­на­та со­др­жи­на, про­це­не­ти  ква­ли­та­тив­но и/или кван­ти­та­тив­но и

- не­су­штин­ски­те де­ло­ви од неј­зи­на­та со­др­жи­на, ко­га тие се  ко­ри­стат пов­то­­ру­ва­но и си­сте­ма­тич­но и спро­тив­но на ре­дов­но­то ко­ри­сте­ње или во не­ра­зум­на мер­ка ги по­вре­ду­ва­ат  за­кон­ски­те ин­те­ре­си  на из­го­тву­ва­чот на ба­зи­те на по­­да­то­ци.

“Суи ге­не­рис” за­шти­та­та на ба­за­та на по­да­то­ци не се при­ме­ну­ва на ком­пју­­тер­ски про­гра­ми ко­рис­те­ни за изра­бо­тка  или за ра­бо­та на ба­зи­те на по­да­то­ци до­с­тап­ни пре­ку еле­ктрон­ски средс­тва.

Член 134-в

Из­го­тву­ва­чот на ба­за­та на по­да­то­ци има иск­лу­чи­во  пра­во  да доз­во­лу­ва или за­бра­ну­ва изв­ле­ку­ва­ње и по­втор­но ко­ри­сте­ње.

“Изв­ле­ку­ва­ње”, во смис­ла на овој за­кон, прет­ста­ву­ва трај­но или вре­ме­но пре­­­не­су­ва­ње на це­ла­та со­др­жи­на или на су­штин­ски дел од со­др­жи­на­та на ба­зи­те на по­да­то­ци на дру­га ма­те­ри­јал­на под­ло­га  на кој би­ло на­чин или фор­ма.

“По­втор­но ко­ри­сте­ње”, во смис­ла на овој за­кон, прет­ста­ву­ва ко­ја би­ло фор­­ма на об­ја­ву­ва­ње на це­ла­та со­др­жи­на или на суш­тин­ски дел од со­др­жи­на­та на ба­зи­те на по­да­то­ци пре­ку ди­стри­бу­и­ра­ње на при­ме­ро­ци, ста­ва­ње на рас­по­ла­га­ње на јав­но­ста или дру­ги фор­ми на јав­но со­оп­шту­ва­ње. Со пр­ва­та про­даж­ба на при­ме­рок од ба­за­та на по­да­то­ци од стра­на на  но­си­те­лот на пра­во­то или со не­го­ва сог­лас­ност, се ис­цр­пу­ва  пра­во­то на кон­тро­ла на на­та­мош­на­та про­даж­ба на при­ме­ро­ци­те.

Јав­но­то по­зај­му­ва­ње, во смис­ла на овој за­кон, не прет­ста­ву­ва ко­ри­сте­ње во смис­ла на ста­во­ви­те 2 и 3 од овој член.

Член 134-г

Из­го­тву­вач на об­ја­ве­на ба­за на по­да­то­ци не смее да го спре­чи за­кон­ски­от ко­­рис­ник од ко­ри­сте­ње на не­су­штин­ски­те де­ло­ви од неј­зи­на­та содр­жи­на про­це­не­та ква­ли­та­тив­но и/или кван­ти­та­тив­но за ка­кви би­ло це­ли. Ко­га за­кон­ски­от ко­рис­­ник е ов­ла­стен да ко­рис­ти са­мо дел од ба­зи­те на по­да­то­ци, овој став ќе се при­ме­ну­ва са­мо за тој дел.

За­кон­ски ко­рис­ник на об­ја­ве­на ба­за на по­да­то­ци не смее да пре­зе­ма как­ви би­ло  дејс­тва спро­тив­ни на ре­дов­но­то ко­ри­сте­ње и/или дејс­тва што во не­ра­зум­на ме­ра ги по­вре­ду­ва­ат за­кон­ски­те ин­те­ре­си  на из­го­тву­ва­чот на ба­зи­те на по­да­то­ци.

За­кон­ски­от ко­рис­ник на об­ја­ве­на ба­за на по­да­то­ци не смее да пре­диз­ви­ка ште­та  на но­си­те­лот на ав­тор­ско­то пра­во или срод­ни­те пра­ва во од­нос на де­ла­та или пред­ме­ти­те на срод­ни­те пра­ва што се со­др­жа­ни  во ба­за­та на по­да­то­ци.

Одред­би­те од до­го­во­рот  спро­тив­ни на овој член се ни­штов­ни.

Член 134-д

Ко­ри­сте­ње­то на  су­штин­ски­те де­ло­ви од со­др­жи­на­та на ба­за­та на по­да­то­ци од стра­на на за­кон­ски­от ко­рис­ник  е сло­бод­но ка­ко:

- изв­ле­ку­ва­ње од не­е­ле­ктрон­ска ба­за на по­да­то­ци за при­ват­ни це­ли;

- изв­ле­ку­ва­ње за­ра­ди илу­стри­ра­ње во на­ста­ва­та или за на­уч­ни истра­жу­ва­ња, до­­кол­ку из­во­рот е на­ве­ден и во обем оправ­дан со не­ко­мер­ци­јал­на­та цел и

- изв­ле­ку­ва­ње и/или по­втор­но ко­ри­сте­ње за це­ли на јав­на без­бед­ност во  уп­рав­ни и суд­ски по­стап­ки.

Одред­би­те  од чле­но­ви­те 28 до 42 на овој за­кон не се при­ме­ну­ва­ат на “суи ге­не­рис” за­шти­та­та.

Член 134-ѓ

Пра­ва­та на из­го­тву­ва­чот на ба­за­та на по­да­то­ци тра­ат 15 го­ди­ни по за­вр­шу­ва­ње­то на изра­бо­тка­та на ба­за­та на по­да­то­ци. До­кол­ку во тој пер­и­од таа за­кон­ски е об­ја­ве­на, пра­ва­та ќе тра­ат 15 го­ди­ни од  пр­во­то та­кво об­ја­ву­ва­ње.

На­чи­нот на прес­ме­ту­ва­ње­то на тра­е­ње­то на за­шти­та­та утвр­ден во  чле­нот 51 од овој  за­кон со­од­вет­но се при­ме­ну­ва­ат на “суи ге­не­рис” за­шти­та­та.

Ро­кот за за­шти­та утвр­ден во ста­вот 1 од овој член поч­ну­ва од но­во да те­че со се­ко­ја зна­чи­тел­на из­ме­на, про­це­не­та ква­ли­та­тив­но и/или кван­ти­та­тив­но, на со­др­жи­ни­те на ба­за­та на по­да­то­ци вклу­чи­тел­но и се­ко­ја су­штин­ска из­ме­на што про­из­ле­гу­ва од ку­му­ла­ци­ја­та на пос­ле­до­ва­тел­ни до­пол­ну­ва­ња, бри­ше­ња или ме­ну­ва­ња што ја ква­ли­фи­ку­ва ба­за­та на по­да­то­ци ка­ко су­штин­ски но­во вло­жу­ва­ње про­це­не­то ква­ли­та­тив­но или кван­ти­та­тив­но.”

ГЛАВА СЕДМА

ЗАШТИТА НА ПРАВАТА

Оддел 1

Општи одредби

Член 156

Лице, чии права според овој закон се повредени, може да побара заштита на правата и надомест на штета, доколку со овој закон не е поинаку определено.

Носителот на правото може да побара заштита од став 1 на овој член и кога се заканува вистинска опасност од повреда на правата според овој закон.

Член 158-б

Се сме­та де­ка не­кое ли­це ги по­вре­ду­ва иск­лу­чи­ви­те ма­те­ри­јал­ни пра­ва ко­га свес­но, без доз­во­ла от­стра­ну­ва или из­ме­ну­ва ко­ја би­ло  еле­ктрон­ска ин­фор­ма­ци­ја за упра­ву­ва­ње со пра­ва­та, ре­про­ду­ци­ра, ди­стри­бу­и­ра, уве­зу­ва за­ра­ди ди­стри­бу­ци­ја, из­нај­му­ва или јав­но со­оп­шту­ва ав­тор­ско де­ло или пред­мет на срод­ни­те пра­ва чи­и­што еле­ктрон­ски ин­фор­ма­ции за уп­ра­ву­ва­ње  со пра­ва­та ­ би­ле не­ов­ла­сте­но от­стра­не­ти или из­ме­не­ти, а зна­е­ло или мо­же­ло да знае де­ка со тоа пре­диз­ви­ку­ва, овоз­мо­жу­ва, олес­ну­ва или при­кри­ва по­вре­да на пра­ва­та.

Ин­фор­ма­ци­и­те за упра­ву­ва­ње  со пра­ва­та  од ста­вот 1 на овој член прет­ста­ву­ва­ат си­те ин­фор­ма­ции што ги обез­бе­ду­ва­ат но­си­те­ли­те на пра­ва­та, а со кои се пре­поз­на­ва­ат автор­ски­те де­ла, пред­ме­ти­те на срод­ни­те пра­ва, ба­зи­те на по­да­то­ци со “суи ге­не­рис” за­шти­та, авто­рот, дру­ги но­си­те­ли на пра­ва­та, ро­ко­ви­те и ус­ло­ви­те за нив­но ко­ри­сте­ње, ка­ко и нив­ни­те со­од­вет­ни број­ки и ко­до­ви, што ги прет­ста­ву­ва­ат тие ин­фор­ма­ции.”

Оддел 4

Прекршочни одредби

Член 168

 Глоба во износ од 2.500 до 5.000 евра во денарска противвредност ќе му се изрече за прекршок на правното лице кое:

- без одобрение на издавачот и без плаќање на надоместок на издавачот фотокопира за приватно или друго сопствено користење негово пишано дело (член 131);

- без пре­не­су­ва­ње на со­од­вет­но иск­лу­чи­во пра­во од из­го­тву­вач на ба­зи на по­да­то­ци изв­ле­ку­ва или по­втор­но ко­ри­сти  ба­зи на по­да­то­ци со “суи ге­не­рис” за­шти­та (член 134-в);

- от­стра­ну­ва или из­ме­ну­ва се­ко­ја еле­ктрон­ска ин­фор­ма­ци­ја  за уп­ра­ву­ва­ње со пра­ва­та или ре­про­ду­ци­ра, ди­стри­бу­и­ра, уве­зу­ва за­ра­ди ди­стри­бу­ци­ја, из­нај­му­ва­ или јав­но со­оп­шту­ва ав­тор­ско де­ло или пред­мет на срод­ни­те пра­ва чи­и­што еле­ктрон­ски ин­фор­ма­ции за уп­ра­ву­ва­ње со пра­ва­та ­ би­ле не­ов­ла­сте­но от­стра­не­ти или из­ме­не­ти, а со на­ме­ра или не­бреж­ност пре­диз­ви­ка­ло, овоз­мо­жи­ло, олес­ни­ло или при­кри­ва­ло по­вре­да на пра­ва­та (член 158-б).

Глоба во износ од 1.000 до 3.000 евра во денарска противвредност ќе му се изрече за прекршок и на одговорното лице во правното лице, на трговецот поединец и на поединецот кој врши самостојна дејност или професија, за прекршокот од ставот 1 на овој член."

„Глоба во износ од 1.500 до 3.000 евра во денарска противвредност ќе му се изрече за прекршок на физичкото лице за прекршокот од ставот 1 на овој член."

„За прекршок од ставот 1 на овој член сторен од користољубие или за прекршок со кој е предизвикана поголема имотна штета, на правното лице од ставот 1 на овој член ќе му се изрече глоба од 10.000 евра во денарска противвредност, а на физичкото лице од ставовите 2 и 3 на овој член ќе му се изрече глоба до 6.000 евра во денарска противвредност.

..............................................

Одредби  кои се однесуваат на неовластено навлегување во компјутерски систем

од

КРИВИЧЕН ЗАКОНИК
“Службен весник на РМ“ бр. 37/96; 80/99; 4/2002; 43/2003, 19/2004, 81/2005, 60/2006, 73/2006,7/2008, 139/2008, 114/2009

Оште­ту­ва­ње и не­ов­ла­сте­но  нав­ле­гу­ва­ње

во комп­ју­тер­ски си­стем

Член 251

(1) Тој што не­ов­ла­сте­но ќе из­бри­ше, из­ме­ни, оште­ти, при­крие, или на друг на­чин ќе на­пра­ви не­у­по­треб­лив комп­ју­тер­ски по­да­ток или про­гра­ма или уред за одр­жу­ва­ње на ин­фор­ма­ти­чки­от си­стем или ќе го оне­воз­мо­жи или отеж­не ко­ри­сте­ње­то на комп­ју­тер­ски си­стем, по­да­то­кот или про­гра­ма­та или комп­ју­тер­ска­та ко­му­ни­ка­ци­ја,

          ќе се каз­ни со па­рич­на каз­на или

          со за­твор до три го­ди­ни.

(2) Со каз­на­та од став 1 ќе се каз­ни и тој што не­ов­ла­сте­но ќе нав­ле­зе во туѓ комп­ју­тер или си­стем со на­ме­ра за иско­ри­сту­ва­ње на не­го­ви­те по­да­то­ци или про­гра­ми за­ра­ди при­ба­ву­ва­ње про­тив­прав­на имот­на или дру­га ко­рист за се­бе или за друг или пре­диз­ви­ку­ва­ње имот­на или дру­га ште­та или за­ра­ди пре­не­су­ва­ње на комп­ју­тер­ски­те по­да­то­ци што не му се на­ме­не­ти и до кои не­ов­ла­сте­но до­шол на не­по­ви­ка­но ли­це.

(3) Тој што де­ла­та од ста­во­ви­те 1 и 2 ќе ги сто­ри спре­ма комп­ју­тер­ски си­стем, по­да­то­ци или про­гра­ми што се за­шти­те­ни со по­себ­ни мер­ки на за­шти­та или се ко­ри­стат во ра­бо­те­ње­то на др­жав­ни ор­га­ни, јав­ни уста­но­ви или во ме­ѓу­на­род­ни ко­му­ни­ка­ции, или ка­ко член на гру­па соз­да­де­на за вр­ше­ње та­кви де­ла,

ќе се каз­ни со за­твор од ед­на до пет го­ди­ни.

(4) Ако со де­ло­то од ста­во­ви­те 1 и 2 е при­ба­ве­на по­го­ле­ма имот­на ко­рист или пре­диз­ви­ка­на по­го­ле­ма ште­та,

          сто­ри­те­лот ќе се каз­ни со за­твор

од шест ме­се­ци до пет го­ди­ни.

(5) Ако со де­ло­то од став 3 е при­ба­ве­на по­го­ле­ма имот­на ко­рист или е пре­диз­ви­ка­на по­го­ле­ма ште­та,

сто­ри­те­лот ќе се каз­ни со за­твор од ед­на до де­сет го­ди­ни.

(6) Тој што не­ов­ла­сте­но изра­бо­ту­ва, на­ба­ву­ва, про­да­ва, др­жи или пра­ви до­стап­ни на друг по­себ­ни на­пра­ви, средс­тва, комп­ју­тер­ски про­гра­ми или комп­ју­тер­ски по­да­то­ци на­ме­не­ти или по­год­ни за из­вр­шу­ва­ње на де­ла­та од ста­во­ви­те 1 и 2,

ќе се каз­ни со па­рич­на каз­на или

со за­твор до ед­на го­ди­на.

(7) Оби­дот за де­ло­то од ста­во­ви­те 1 и 2 е каз­нив.

(8) По­себ­ни­те на­пра­ви, средс­тва, комп­ју­тер­ски про­гра­ми или по­да­то­ци на­ме­не­ти за из­вр­шу­ва­ње на де­ло­то ќе се од­зе­мат.

                                                       Со почит,

ЈАВНО ПРЕТПРИЈАТИЕ

СЛУЖБЕН ВЕСНИК НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА,